4 September 2025

Feesthoedje iemand?

In Nederland kan men maar geen acceptabele oplossing voor het stikstofprobleem vinden. Enorme belangen staan op het spel en de huidige onderhandelingen worden gekenmerkt door kampvorming, waar winst voor de één automatisch verlies voor de ander betekent. Dat is jammer, want in Denemarken laat men zien hoe het ook kan.

Vorig jaar is er een breed akkoord getekend, Grøn Trepart (groene tripartite), en het slimme daaraan is, dat alle betrokken partijen inspraak hebben gekregen. Dat betekent bijvoorbeeld, dat naast de regering en coalitiepartijen, ook representanten voor de landbouw, industrie en natuurbescherming hun handtekening onder het akkoord hebben gezet. Zo is een breed draagvlak verzekerd. Er is zelfs een ministerie opgericht dat ervoor moet zorgen dat het akkoord uitgevoerd gaat worden.

Meer groen, meer belasting, meer geld

In het akkoord, met de naam “Akkoord voor een groen Denemarken” staat onder andere dat er 250.000 hectare nieuw bos geplant moet worden, dat er 21 nieuwe nationale natuurparken opgericht gaan worden om de biodiversiteit te verhogen, en er is een ambitie uitgesproken om de waterkwaliteit drastisch te verbeteren. Klapper op de vuurpijl is een CO2-belasting op veehouderij (ingevoerd vanaf 2030).

En de boeren willen daaraan meewerken? Jawel. Sommigen tandenknarsend, maar ze doen wel mee, want het akkoord biedt ook mogelijkheden op het gebied van innovatie, biosolutions en (plantaardige) voedselproductie. En er is ook subsidie beschikbaar, ruim 43 miljard Deense kronen (5,75 miljard euro).

Verkiezingen

Maar… Wat doen we op de korte termijn? Want hoe vernieuwend het Deense akkoord ook is, het zet niet meteen zoden aan de dijk. En daar kan de natuur eigenlijk niet op wachten, want vooral de waterkwaliteit is abominabel. Veel te hoge stikstofuitstoot en zuurstofgebrek richten ravage aan in het Deense watermilieu.

Ja, we hebben het! Een afleiding! Dat moeten ze in ieder geval gedacht hebben in het ministerie van Voedingsmiddelen, Landbouw en Visserij, toen ze onlangs nieuwe verkiezingen uitschreven. Parlementaire verkiezingen?

Nee, nee, dat niet, maar wat dachten jullie van het verkiezen van een Deense, nationale vis?! We maken een shortlist en op de verkiezingsposters geven we de vissen gekke hoedjes en brilletjes op. Dan lijkt het net alsof alles top is in de Deense wateren! Want een blije vis moet wel een gezonde vis zijn! In het verkiezingsmateriaal doen we ook een paar lekkere recepten, zodat het lijkt alsof er genoeg vissen zijn om lekker op te peuzelen.

Op de lijst staan: de aal, de makreel, een scholletje, haring, zeeforel en kabeljauw. 

Bron: Fødevareministeriet

En dan houden we allemaal eventjes onze mondjes dicht over dat de waterkwaliteit zó slecht is, dat de vissen zich nog amper voortplanten en steeds minder groot groeien, en dat de mens deze vissen misschien even niet in zulke grote getale moet vangen.

Er kan tot 25 september gestemd worden. Stay tuned dus!

Maar ondanks deze aparte verkiezingsstunt, wordt er toch gestaag aan een beter klimaat, een betere waterkwaliteit en meer natuur gewerkt in Denemarken. Natuurlijk zou het beter zijn, als het sneller zou gaan, maar er wordt ondanks alles vooruitgang geboekt. Maar misschien is de belangrijkste les nog wel, dat we het probleem niet alleen op kunnen lossen. Pas als we samenwerken en bereid zijn iets in te leveren om iets nieuws te creëren, komen we verder. 

En dat mogen we best vieren. Feesthoedje iemand?